Wednesday, July 15, 2026

PHI SABA AMADI YUM SABA HOUBA

PHI SABA AMADI YUM SABA HOUBA

      TAIBANG MIOIBA EIKHOIGI LEINABA Yum, Setna chanaba Ennaba Charei PHI ase yamna Maru oina.

      MEITEI Eikhoi UMANG LAI HARAOBA hairiba thouram asida 
YUM saba PHI SABA haina yaoramliba ase TAIBANG MIOIBA eikhoina sijinnariba sing asgi manungda YUM SABA AMADI PHI SABA ase yamna Maru oi haibase MAYEK sengna takli.

      UMANG LAI HARAOBA gi thouram da Yamna heiba LAI HARAOBA gi Liklam mamut tana Khanglabi IMA MAIBI singna phajana Lai haraorabadi Leikai khun adu yamna Chahong ngahongna palle haina loinari.

      PHI SABA AMADI YUM SABA HOUBA, PHI KAKPA ase TAIBANG MIOIBA eikhoina yamna Maru oibana Numit thaban aphaba, Tatna thanadaba Numit yengdana Numit amada hekta hounade.
APHABA Numit thaban yengnei.

     LAI HARAOBA gi thouram dasu
Hanna PHI SABA sadringeida.

     Pamyanble, LASING thaba, hekpa, Manba, Kaptreng, naiba Lashing Kappa, Moithap taba, Lang naiba, Langchak chakpa, PHI HOUBA, PHI LAIJI THONGBA, SABA AMADI PHI KAKPA aduga CHINGU Lai da katpa. Asumna charei PHI ase TAIBANG MIOIBA eikhoina sijinnariba Maru oiba amani haina MAYEK sengna takli.

     Aphaba Numit thaban yenglaga PHI HOUBA PHI LAIJI THONGBA SABA AMADI KAKPA PHI di aphaba oi. Adubu Houjik ki Matam asidadi Keithel NANGNABA haiduna Khudakta Lang loururaga Khudakta Langchak chaklaga hekta houre hekta sare asigi sariba CHAREI PHIDU set chaba matamda thokheidaba thoudok Wathok Awa ana phataba langpham Kaya ama maiyoknei.

        PHI HOUBA, PHI KAKPA GI APHABA NUMIT haina Meitei IPA IPU singna thambirammi.

    LOIDAM THA amagi manungda 
2, 3,.5,.10, 13, 21, 22, 25 amadi  26 ni panba Numit sing ase PHI HOUBA , PHI KAKPA phei haina lounei.aduga Numit ki oina.

1, NONGMAIJING Numit ta HOUBA PHI di Lambida tahougalli.lambida khurou thangba oi.

2, NINGTHOUKABA Numit ta HOUBA PHI di Chak lan phange phei ye.

3, LEIBAKPOKPA Numit ta HOUBA PHI di apat apom , tougalle.

4, YUMSHAKEISA Numit ta HOUBA PHI di mathak THONGBA angam ATHOU Leader singna challe phei ye.

5, SAGOLSEN Numit ta HOUBA PHI di HEI SINGI, WAKHAL LOUSING CHAOKHATLI phei ye.

6, IRAI Numit ta HOUBA PHI di Mee na yengsille.

7, THANGJA Numit ta HOUBA PHI di awa ana misi mina, amdi PHI duna thourigumba yan galle.

    Asumna yamna Cheksinna lounarammi amadi PHI HOUBA PHI LAIJI THONGBA, SABA AMADI KAKPA ase yamna Munna yengnei.

     Houjik na Keithel NANGNABA haiduna Numit thaban yengdana SABA PHI oirasu Keithel dagi leirakpa PHI HOUBA PHI LAIJI THONGBA SABA AMADI PHI KAKPA mapham marang khangdaba PHI adu yumda youraklaga Eikhoi na UMANG LAI HARAOBA da PHI SABA loiraga LAIDA katpagum. YUM gi  CHINGKHEI THANGBA SHUMDA
LAI PHIROI HANJABA Kouba mana
Leibane.mangonda Hanna katpiraba matamta PHI adugi phiraithok phataba Pumba kokpane haina katnei.

   Adubu CHAREI PHI louba PHABA phataba gi Numit thaban ase ngasi ngasimak su Luhong khongdongba 
Tourakpa matamdadi .

    POT CHEI LOUBA GI APHABA NUMIT THABAN YENGLAGA loubagi chatnabi asi toinari asibu
Yokhatpa haibase yamna mathou tai tung gi miron gi APHABA khunai ama sembada masina yamna mateng oigani.

      "HA HUNG HEI HE HING."

Thursday, July 09, 2026

ANGANG CHAUMBA THOURAM (Weaning Ceremony)

Weaning Ceremony
ANGANG CHAUMBA THOURAM

     ANGANG CHAUMBA haiba asi
MAMA oibigi KHOMLANG gi mahutta CHAK adu chanang  tana Neikhaibiraga hanna Umhanduna  Chak chaba tambiba adubuni.

    Eikhoi gi chatnabida CHAUMBA asi  NUPA OIRAGANA THA 4, 6, 8
Subada Chaumnei.

     NUPI OIRAGANA THA 5, 7, 9 Subada Chaumnei.

     NUPA di pungba Kaiba yade, Nupana pungba kairaba yumdi Yum oina panbada khara wana thok e, Yum Kang khong chai.

      NUPI na pungba Kaiba di Macha singbu naokonduna Yum panba ngammi. Kanagumba kharakhit natana Lukhrabina Yokchaba machana lemna mangde hainei.

        NUPA gi hakchang da Mi marum 2 lei anise pungba Kaiba yade, nama watpada NUPA oide.

     Maram asi leibana ANGANG CHAUMBA matamda pungba suba THA 4, 6, 8 asumna umnei.

       MEITEI EIKHOIGI YUMBALLON CHATNABIDA ANGANG CHAUMBA asi Chak ka NGA gana 
Umnarammi.

       TENGBANBA MAPU TAIBANG TARA CHINDAM NGA haina thambirambana Chak ka NGA ga thadoknaba yade.

     Ngasi ngasisu MALEM LEISA NIKPA EARTHQUAKE YUHAR HABA matamda TENGBANBA MAPU na pibiramba Chak ka NGA ga Wat hanbinu haina.

    Chak nga, chak nga, chak nga haina sonnari. Aduga  YANGKOK Leiba matamdasu Chak nga, chak nga haina thinari.

     CHAUMBA matamda Chak ka NGA ga totpiraga thum kharaga angangbu mama na chak umduna chaba tambi.

      Houjik matamdadi Nga makhan makhan tounaduna amadi  KHERA na umbasu adum tounare.

       ANGANG gi mamangda  SANA LUPA , LAIRIK , SEL, na CHINGBA thamduna hanna paiba potsak adu yengduna su CHAUMBA asi pangthoknare.

     1, Ahanba chakhom Shamu pangal kanna chak.

      2  Anisuba chakna Yaibi thawai phana chak.

      3, Ahumsuba chak na Palem Panthou khangna chak.

      4, Marisuba chakna LEIMAREL SIDABI IMA khakna chak.

      5, Manga suba chaknaTengbanba Mapu mabu khangna chak 

     6, Taruk suba asidi punsi nungsangnaba Chingu Khoiyum Laigi eshingni pibuk youhannaba Ku ku ku .

     Asumna MEITEI IPA IPU singna 
Chaumnarami Chak asi mama oibina enbiduna Mapari Mamom adugi punshi nungsangba, nungai yaiphaba pinabiyu Tengbanba Mapu Mapu mabu thouninei.

     Kana amanasu yamna phajaba maongda tongan tonganba maong da umbasu Tounei.

CHAUMBA Numit ki Chak maru 1.
NGA machet ama thum khara mamana chetna thambigani hayeng machana mayum makei panduna Tongan chabada machada sinnabiyu. Nacha Nasu du aphaoba oiba ngambane Mithoi mihenba oibane TAIBANG da.

Chak hong ngahongba khwaidagi Nungaiba yumban oi haina thajanabana ngasi phaobada
CHAUMBA gi thouramse pangthoknari.

Monday, June 22, 2026

MALEM LEISEMBA LAINGTHOU

" MALEM LEISEMBA LAINGTHOU "

        MALEM LEISEMBA hourakpa 
Matam da Malem Leisa hana HOUBA
Laa =  LEIHOU LAA.

       Hana HOUBA Lei bu  = Leihou Lei
Houjik na  LEIHAO haina kounare.

       INGA THA GI NINGMANGDA
LEIHOU LAA da LEIHAO LEIREN haptuna SOMBIBA MAPU da Katchaduna LEIBAK NINGTHOU oinaba Leibak taiba ngamnaba MAPU 
Mabu khurumnei.

       INGA Tha gi Thanil da LAININGTHOU SANAMAHI na  KOROU NONGTHANG  7 lak Koinaba 
Yangna paikhiba Maram  da Khambi 
Mei houkhi , Mei houkhiba Maram bu
Meiram haina khangnariba Maikeidagi  houduna ,

       SALAIREL SIDABI MAPU gi Nung gi oiba Mari makhong pumba khangba Ngamkhi Nongkhong koiba ngamduna TAIBANG Yumthong khuding gi CHINGU PHAMBAL TONGDUNA Leikhi. haibadi TAIBANG MIOIBA gi Pombi Hakchang Nungda 
Kaidongkhi.

       Numit asida LAININGTHOU SANAMAHI CHENG HONGBA haibadi 
PUNSHI TARA CHENGJENG ninei.
Ahong khong Chingba hainasu khangnei.

Sunday, December 28, 2025

Khikloi Pampee

AyangLeima Apanthoipi Ema na Pampa KeileL Keichao phanaba semkhiba Keichendaba lei Kajenglei luhup- KhikLoi Pampee gi mapal mahei maru ||

Thursday, November 13, 2025

Luhongpada yaamna maru oiba PunnaLei gi machak sing gi maramda sugaina khangminasi

Luhongpada yaamna maru oiba PunnaLei gi machak sing gi maramda sugaina khangminasi 

1) Singel OinamLei (Meeteilon)/Kundo (Bengali) / Kundu Malli ( South Indian) 
2) Punlei 
3) Kabrang Lang 
4) Tingthou Napi 

Machak Mari asina Punlaga PunnaLei @ Punnaba Lei gi Punsi Leipun gi Punsin thouri semmee. 

Nupa Nupi anibu Punsinnaba amatta oinaba Lei *OinamLei* haina khangnei. 
Kundo haiba wahei asidi Meeteilon natte. 
Meetop ki awaiba minglen ni. 

1) Singngel *OinamLei * di Oinamba Lei ni amatta oinaba lei ---- Ngaksam da HuknaLei 
2) *Punlei * yaogani amatta oina Punlaga Leinaba ---Khutta PunnaLei PunsinLei 

3) Kabrang Til na mahum saduna *Kabrang lang * puthokpagum Mahum mapung phanaba Kabrang lang @ Silk thread🧵 sijinnagani Punna thouli gi langcha oinaba -- Ngaksam da Huknaba Lang oigani 
Amadi Khutta punliba Kubibagi lang oina sijinnagani. 
Atoppa lang na mahut sinba yade. 

4) Tingthou Napi --- Khutta PunnaLei sembada Tingthou Napi asi happigani Mating mathouna leinaba Mating thokna Yumpanlon ngamnaba. 

Houjik Luhongpa pantha oibana PunnaLei sembada machak Mari asi tangaiphadana yaodaba yadraba machak sing ni. 

Houjik ki matamdadi Punlei yaodre Kabrang lang yaodre Tingthou Napi yaodre

Yaribamakhei Akhang Ahei sing na kupna thijinbiduna Machak ahum asi yaonaba hotnabiyu. 

PunnaLei sembada Machak mari asi yaodaba thokladi Ningol Pipa anigi Yumpan Keipan aphaba oide aphaba mari oide ,Tangtu leitade amadi punsi sangkande . 

Yumpanlon haibasi Tulel gi Leingoidagi henna kuppani. 

Luhongpa haibasi anirak hongba yaba natte aduna yaamna cheksinba tangai phade.

Sunday, August 17, 2025

PHANEK MAYEK NAIBI da MACHU 3 sudabase matik mayai yamna kanba oi

"NUPI GI PHANEK MAYEK NAIBI"

      LAIREN TAOROILAI PAKHANGBA Mana Laija Eronungda Khoina Khoina tabadi

    KONGJANG WASA taba oiraboi Khallure LEIMAREL SIDABI IMA na
KONGJANG WASA oiradare,

    LAIREN TAOROILAI PAKHANGBA Mana PALEM Magi EWAIPHU SIYOM nungda Mitamduna , Nawa Magi khoibi khoiren na Khoina Khoina tabadi 
Yengbada Khoirangi,

    Hourakpham oiba Mayekna IMA gi Laija Eronungda, EWAIPHU SIYOM nungda Khoina taba Mayekpu " KHOI MAYEK " Kouido.

    PHANEK MAYEK NAIBI da MACHU 3 na pheina pheina Langbadi NABUDHOU LAIREN TAOROILAI PAKHANGBA Magi Manam nadi Louri sungdai manba , 
Mapuk nadi Loubuk Loukhong manba Mayekni , mangphadaba
Mayekne, 

    Asengba MAPA MASAK KHANGBADI MAMA tana khangbane. Ee gi panbu ngakpadi 
NUPI oibina ngakadaba oiye haina Aruba MUTPA yadaba Laiyekpu
NUPI da sinneiye.

    NUPI GI PHANEK MAYEK NAIBI 
Achamba natte, IBUDHOU PAKHANGBA gi Ee MAYEK pu ngakliba PHANEK MAYEK NAIBI ni.

    PHANEK MAYEK NAIBI da MACHU 3 sudabase matik mayai yamna kanba oibana Maram KHANGNA Sijinnarabadi phei.
Angam athou phamnaibina su setnei.

    MACHU 3 sudabase PHANEK KUMJINGBI asina athoiba oi. 
  KUMPUBI IMA 3 na PANTHOIBI LAIREMBI da KUMJINGBI PHANEK se pikhi. 

    PHANEK haiba CHAREI PHI asi
na KOROU MALEM 2 makpu taikhi.

       " Ha hung hei he hing "
PHANEK haiba ase Karino asumna 
Hangkhi.


Source: fb

Friday, August 15, 2025

Queen Bee

🐝 When a queen dies, a decision must be made.
Not in panic. Not in fear.
But with purpose.

The hive doesn’t collapse. It adapts.
From a sea of ordinary larvae, a few are chosen. Not because they’re special. But because they could be.

They’re fed something extraordinary: royal jelly—the nectar of transformation.
And that’s where the magic begins.

This isn’t fate. It’s nurture.
One larva, fed with care, becomes what no one expected—a queen.
Not born. Made.

She’ll live longer. Rebuild order.
And where there was silence, she’ll bring rhythm again.

Because in a hive, crisis doesn’t create chaos—it creates leadership.
🧡

And maybe there’s something in that for us, too:
That greatness isn’t always a matter of blood or title.
It’s what happens when someone ordinary is given extraordinary support.

Let’s feed each other better futures. 🍯
Let’s raise more queens.