Wednesday, August 05, 2026

Ayeisen, Khudop Khoimahim amadi Selkhao

A Y E I S E N   A M A D I    K H U D O P
     K h o i m a h u m   &  S e l g a o

     AYEISEN hairiba Kon asi  CHAISEN
Makhal amani ,  AYEISEN amadi CHAISEN anisi supnatagi Mayek khak
Khetnabatani.

     Sel amadi Senjeng na yeira yeiraga
Saba Mayek koina koina thokpa CHAISEN makhal asibu AYEISEN haina Koui.

      Hairiba AYEISEN asida Paisa Mayek 7 khak Selgao amada Hapiduna  Mama oibina Macha Ningol da Awul pot oina pi.

     Masigi 7 ki Selja asina Higi Maru , Yai gi Maru oiruro,  7 ki Selningkhak asina Selsouduna Selgao chonna palluro
haina Macha Ningol da sinnei.aduna
Ayeisen asi Higi maru , yai gi Maru oina lounabana Awul pot oina pinei.

     Mama na macha Ningol gi Khutki Khutningthou da  KHOIMAHUM  Kouba Khudop amaga sibiduna Yumduda Liri khoirina , Khoithumnana ,khudingmak ki pukningbu Khoiningna phabagum phajinduna Yum panba ngamnaba 
SANA KHUDOP TAMPHAYAI oina sibi.

     Kanagumba ngamjadabana KHOINING Kouba Khoigi Khoiru oina pibasu yaoi.

    KHUDOP asi yamna maru oi, Nahan
Nongda Umang Lai Haraoba da asumna seithai.

     Purum nubi Chingdaibi 
     Nakhuttu nama tingthok o
     Khudop Sibige.
    Asumna seithanei, LAIREMBI na Mai Mai ngamjaroi haina yakhide , Eina hayeng chaoraga chaobana leptam pharaga Palem Panthouda gi
oina khudop adu Sige haikhi.

     Hairiba Khudop asi KHOINING Kouba Khoigi Khoiru dagi henna Nappa phaba ngamba Khudop oina lounabana  KKHOIMAHUM Kouba Khudop asi Mama na Luhongba da pinei.

          MEITEI GI YUMBALLON 
KAYADA WAHANTHOK LEIKHRABA
Leisemlon pumba ga Mari leinei.


Ayeisen

Saturday, August 01, 2026

Meitei Lainingda Kundo

" MEITEI LAINING DA KUNDO "

       MEITEI LAINING DA KUNDO haibase Enat Laining ga Tatna thanaba yadraba Singel Leirang amani.

        Singel Leirang KUNDO asi
Atoppa Lon haibadi Mee gi miron bu
Waiba natte ,

         Eikhoi gi CHINGU KHOIYUM Lai gi Matam dagi lon asi Leirang KUNDO asi KUNDO kouna adum leirammi.

        KUNDO asi Maru oina LUHONGBA, PUNSHI Leipun da YAODABA yadraba LEI ama oi.

    " WANGBREL PHAMBALLON "
Kouba PUYA da Singel Leirang KUNDO gi Maram da Mayek sengna 
Eri. Asumna 

     " TENGBANBA SIDABA MAPU na
Asao Khambi Mei houna SALAIREL SIDABI bu Cheibi cheitheng pire, SIDABI IMA gi Samlang paina yeibada, SIDABI IMA na mikup aduda MAPU magi MAKHONG Konduna khangkhi. SIDABI IMA Ngakpi heiba, chanbi heiba MAPU na ngakpiyu haijaraklabada, MAPU gi Langon puthokuna Sintha pibire.

      SALAIREL SIDABI IMA na Kunduna khangkhi haiba gi Nang Singel Leirang KUNDO kouna leisat yamna langolluro, KUNDO LAIREMBI nangna 

    NONGPOK Chidai ngakluro Haina Loi thakhi ". Asumna Mayek sengna 

   " WANGBREL PHAMBALLON" Kouba PUYA da Mayek sengna yaori.

     Leirang KUNDO asi gi Masak maong, Matik mayai amadi sijinnapham Pumba PUYA asida eri.

     Shingel Leirang. KUNDO. achamba LEI ama natte. SALAIREL SIDABI IMA gi Langon ni haina palli,

     Ha hung hei he hing LAININGTHOU IPA yaiphare


Thursday, July 30, 2026

ANGANG GI NAOPHAM PHUMBA

ANGANG GI NAOPHAM PHUMBA

      ANGANG GI NAOPHAM PHUMBA asi yamna maru oiba pokpagi thouram sing gi manungda amani.

    ANGANG ama hek pokpaga , Panthou Mapa bu Kousinbiduna ANGANG adugi Napada ( 👂 ) da Mapu gi Mingkhei piduna . 

     LAI na ANGANG adugi Maming thonbana hankhrabadi phatte haina apokpa MAPA na ANGANG adugi Maming ama pokpaga ANGANG na Hanga haina kaptringei da natraga kappaga hekta thonnei.

    Asida tholliba Maming ase Eikhoi na  IPAN THARABA matungda Paknaba Maming ama hongnei.

     ANGANG GI KHOIRI adu TENGBANBA MAPU dagi MAIBI aduna phajana athouba WAYEL KATI , LANG AHINGBA Niraga ANGANG GI KHOIRI adu LANG aduna chetna pusindringei gi mamangda ANGANG GI NAOPHAM adudagi ANGANG adudagi Thawai mirel pumba tankhatpiraga Lang aduna chetna pulle,aduga TENGBANBA MAPU magi WAYEL KATI aduna KHOIRI adu kakpiraga ANGANG aduga NAOPHAM khaidoknare ,

   Nahan makheidi palem IMA gi Pibuk nungda NAOPHAM maga yawol yataminnarakpadu pokpa Numit asida gi makhoi ani lapnare.

    NAOPHAM asi MIOIBA Eikhoi na hayeng Awa ana taraklaba matamda NAOPHAM phumliba mapham aduda akok acham tourabadi SIRURA MI PHAOBA THAWAI MI KOUBADA HING GATLAK E hainari. Aduna ANGANG GI NAOPHAM se yamna Maru oina lounei.

     CHAPHU macha amada Lashing khara tharaga NAOPHAM adu hapigani, mathakta Lashing khara amuk kuppiraga.Sel.mayek ama haplaga Kambi amana makhum khumbigani.

    NUPA OIRAGANA yum gi yet thangba yenakha gi Dhari makhada yum gi humdang anigi marakta  phajana thouthoklaga phumnei , touba matamda yamna luna su phumnade, thennasu phumnade khut ki khubom muk luna touraga touriba KOM adu Uchal Meira okthokpiraga kom manungdasu. CHENG ANGANGBA angouba lupa chatpi ama hanna thadabiraga mamai Mamang ONDUNA  Angang adu NAOPHAM adu phumbigani.

    NAOPHAM phumpham adu Eikhoi na YENAKHA PAOTABA dagi leibagini cheng Angang angouba lupa chatpi ama hanna thadarise. Masina tungda ANGANG adugi khwaidagi Nungaiba aphaba oi.
  
    Nupi OIRAGANA yum gi oi thangba YENAKHA oina phumnei.

     PANTHOU IPA LAININGTHOU na yum gi YENAKHA da leiraga YENAKHA PAOTABA koui.aduna IPA dagi lam adu loubani.

    Wahei di asumnasu hainei.

    NAOPHAM nang gi naming di LOINABA haina Koui, LOINABA nadi WABA. CHENGA hainasu koubane. Loinana CHENGA nang gi sinthadi ANGANG Nawa mana hayeng Chaoba Yangoi pharadina  Taibang sintha loidriba phaoba Taibang nawa asibu ngak sunduna leigadabani haina TENGBANBA MAPU pirakpa sinthabu loinaba  CHENGA nang na yaduna laklabanina Punshi chengjeng loidriba phaoba lengdana leiro. Punsi lamma khangda TILMU LAIMU PHATABANA KOURAKPADA HAO HAINA KHUMBA YADEKO. MAPU NA PIRAKPA PUNSI CHEICHAT 120  NONGMA wattana pan gadabani.

      Numit chayol 7nina langja oiduna ANGANG Nawa gi punshi chukpu pharo, pharage hairaga LANG AHINGBA aduna CHAPHU mangakta 7 lak koina yetpiduna ANGANG GI NAOPHAM se phumnei.

     Pumliba maphamdu kanna yeisilladi ANGANG mana ( 👂 ) pangi. Khita yeisille nata singdanei.

     Lunaa phumme ANGANG masa  solli , taona phumle Wakhal Pukning etao taoi haina thajanei.

    ANGANG GI NAOPHAM PHUMBA asi ANGANG amagi TAIBANG sintha PIRAKPA PUNSI CHEICHAT ki soiphdraba Ahanba tangkak amani.


Wednesday, July 29, 2026

Ingel Kumkhaiba

" INGEL KUM KHAIBA NUMIT "

 SHAJIBU KALEN = PANTHOU
                                    IPA na THABUM
                                    2 se naopure.
                                           

 INGA INGEL. = PALEM IMA da
                                 PANTHOU Maru 
                                 IMA daKhaithare.

          INGA KUMTAMBA da PANTHOU gi Liklai Maru bu PALEM IMA da Maru hulle INGA KUMTAMLE ,

         INGEL THA da Ee Pumba khaidoktuna TAIBANG Mabu Mitamlak e.

        TAIBANG gi Asengba SAKTAM ama setlakpa Matam da Asoi Angam yaodana Aphaba ama oinaba 
       THOUNIBA THA bu INGEL KUM KHAIBA hainei.

      INGEL THA GI 15 panba Numit asibu TAIBANG Eikhoi na Erat thouniduna Ningjaba pumba thungjage haina thouninei.

   INGA KUMTAMBA, INGEL KUM KHAIBA NUMIT.

Thawan Itamba Thouram

T H A W A N I T A M B A T H O U R A M

       THAWAN THA GI 3 PANBA Numit asibu Eikhoi na Khurumnei.

       Numit asida SALAIREL SIDABA 
MAPU na IRAI LEIMA & IKHEIREN NAMUNGBA anibu puthoktuna.

      Lemlei Ngaram 100/ Eram 100/
Semhanduna Ayingba MALEM ama oiba ngamjakhi. Aram khourang pumba kokhankhi.

     KANGLEIPAK asida LOKTAK IMA YAODANA Eikhoi gi puwari ama semgatpada mapung phaba ngamde.

      IMA magi Mathanungda Taibang Kaya gi changjapham oiduna
Hingli ngasisu.

     LOKTAK IMA gi asengba Koloi Minglen asi CHINGU Khoiyum Laina 
"C H I R O T N U " haina kounei.

     LAIJA ESHING bu puba Lai di IMA IRAI LEIMA & IKHEIREN NAMUNGBA anina pui.

    Ngasi ngasimak THANGA LAMDAM da IKHEIREN NAMUNGBA gi khubam Lei.

    THANGA hairiba Lam asidi TENGBANBA MAPU GI AHANBA KHONGDAPHAM Yamna Luba ACHAO NAPAN KABA yadaba mapham ama oiri.

    TAIBANG na oige phang ge khanna tannaba thabak thouram pumba THANGA da laktuna pukchen sengna nibada phangdaba leite .

     THANGA LAKPA hairiba LAI asidi achamba LAI natte TAIBANG PANBA asibu sembiba MAPU di Mahak ni. Ibungo Magi matik mayaidi Nanai na thabada mawatli haibaduni.

    Ngasi phaobada Manipur gi angam ATHOU Leader MLA MANTRI Singna THANGA hairiba mapham asida Changba ngamnade haibadi Makhoi na karigumba changlaklabasu makhoina tonglakliba Gari adu Flag post yaona changnade .

    Karigumba mangak mana haigattuna usit thawoidana changlakladi ,lakliba natraga touriba thabaktugi thouram loidringeida PHAM taba natragana Awa ana tabadi soidrabani.

    THANGA CHINGJIN gi Thong adu lanbada Laibabak katnei. Khongup , Sendal louthoknei.

     Haibadi yamna Maru oiba mapham ama oi , Loinaidraba Wari singbul kaya leiri LOKTAK IMA Magi Masaigonda.

      THAWAN THA GI 3 PANBA Numit asi LOKTAK LAIREMBI IMA ,
Magi asengba Numit oibana Numit asida THAWAN ITAMBA GI TOURAM pangthok e.

   IRAI LEIMA, IKHEIREN NAMUNGBA anibu thouninei. LEIBAK ki yaipha thouni touduna Numit asida LAIJA ESHING da Khayom langsang, Lemlei Ngaram 100/ Heirang Leirang na chingba katnei.

      Numit asida LAIJA ESHING da katlaba IRAI LEIMA, IKHEIREN NAMUNGBA anida latkhraba Eshing da taokhatlakpa Heirang Leirang adu khundunanri eigi Enkhatlakliba Icha eshu singda pijarabadi Kum amagi manungda 

     LAIJA ESHING da ANGANG nubi taduna arak akhangnaba siba naba . Ee makhe langkhatlakpa matamda thokheidaba thoudok Wathok Awa ana phataba Kaya dagi ngakthokpa ngammi haina thajanei . Maram asi leibana 

   THAWAN THA GI 3 PANBA Numit asibu Eikhoi na THAWAN ITAMBA haina erat thouni touduna Numit asida LOKTAK LAIREMBI IMA, IRAI LEIMA, IKHEIREN NAMUNGBA anibu thouninei.

      Ha Hung Hei He Hing 
Save Enat Laining save LOKTAK LAIREMBI IMA.



Monday, July 27, 2026

Wang Chaphu amadi Nura Khundong Lei

W A N G C H A P H U &. N U R A
K h u d o n g L e i g i L e i n a b a
ACHETPA MARI ,

     IMA PANTHOIBI irat isol Touba matamda " Nura Khudong Lei " hairiba Lei asi yaodaba yade haina
Lounari ,

      IMA PANTHOIBI na Taibang Sintha Puthokpa da " Wang Chaphu "
Sanaba thourangkhi , chenglou saktambu karamna pothoksige paima pukning Wakhalna lamba phangdrabada,

      Mathanglen Thanglen Manjana adungei Khudol Tamkhiba Leirang mabu Urubada Leirang magi Mahei Saktambu louraga " Wang Chaphu "
asi Sakhibana Nura Khudong Lei hairiba Lei asi ga Wang Chaphu ga 
ACHETPA MARI leinei.

     Matam amagi "STATE FLOWER"
Oiramaba Leirang asi ngashi di masak
Phaoba khangbidare.

    LEIRANG Magi makhongda CHINGU KHOIYUM anina Nungsi khudol tamnakhi haina 
       LEIRANG MAGI KOLOI BU
    N U R A K H U D O N G L E I
h a i n a N g a s i T a i b a n g n a
Khangnari.


Thursday, July 23, 2026

Mapam Chakouba

LUHONGBA TARUKNI CHAKOUBA

        LUHONGBA MATUNG 6 Suba
Numit ta Loiyumba , Loiyumbi ( bor, Keina ) anibu chakhangba gi thouram bu MANGANI CHAKOUBA 
hainei masi .

      MANGANI CHAKOUBA nate TARUKNI CHAKOUBA haibani.

      LUHONGBA gi 5 ni Suba Numit tana PHIRUK NUNGSANG Kairaga 
6 ni Suba Numit ta CHAKOUBA gi thouram asi pangthok e.

     Asengbagidi CHAK ase BOR ( LOIYUMBA ) aduna Kouba  CHAKLEN amni.
         LUHONGBA Numit ta Bor na NUPI MAYUM gi IMOINU AHONGBI IMA gi Tamjarakpa CHENGLUK NUNGSANG gi cheng aduna CHAK koujabani.

   LUHONGBA Numit ta Keina gi Mapa na Bor gi masadaKhut oina thamlaga Amai piba na sonduna Mapa na Bor gi makhutta cheng lei yaoba Eshing heiduna macha Nupi adubu Kharai thakta leihapna leirong laida katpagum naphamda pirage haibada Bor na yajare hairabada LUHONGBA gi Lai gi thouram houduna Keina bu Bor da Katkhibani.

     Maram asi leibana Bor na CHAKOUBA Numit ta Keina gi Mapa da khurumduna lankhiba khibik ngakpiyu haina khurumbani.awai akhum toubani.

     Bor na Ahal Laman singda chak ki matang yourakpada chak taktuna CHAK phangbinaba haina khurumlibani. Aduna 6 ni CHAKOUBA asi BOR LOIYUMBA aduna katchaba CHAKLEN ni.

      CHAK chaba loiraga NUPI MAYUM gi mama aduna Macha Nupi aduda akhannaba PHANEK 
Machu yamna yakpa ANGANGBA, ANGANGBA gumba Langjamna saba ama Macha Nupi aduda pi

     Masi Nupi adugi LUHONGBA da leihouba chit tha nantha HOUBA Miga tha na Tarukmak LOINABI ga 7 mak haiba aduni.

   .. ANGANG aduna Pokpa matamda magi LOINABI hairiba ANGANG Naopham adudi yum aduda phumkhibana maram oiraga CHAKOUBA Numit aduda PHANEK oina Mama na pi.

     Hairiba PHANEK ase Macha Nupi aduna Hayeng makum matha suraktuna mamit mamai pangba ANGANG POKPA matam da Setnei. PHANEK ase setlabadi NUPI oibigi asi achang anigi langdai oiba ANGANG POKPA ase asoi angam yaode haina thajanari.

   Numit aduda Bor LOIYUMBA adugisu  CHAREI  ENNAPHI LEIRUM 
Natraga NGAOBONG gumba pi.
Chak thung PHI thungna charei PHI na taibagu taina panba oinaba PHI asi pinei , Houjik ki Matam asidadi 
Khara hongle.