Tuesday, August 18, 2026

KHOK WA

" K H O K W A A ( SOLID BAMBOO) "
 
       WAA Macha makhan asi Malem Leisemlon ga yamna mari leinei, 

    TAIBANG MIOIBA gi awa ana gi mahut mareng asi karida sin gani kanana pugani haina TENGBANBA Mapuna hanglakpada, 

       LEMLEI MEETAM NGA ( Ngamu) Uhal, amadi Keirei Yen hairibasing se thoraktuna Meeoibagi awa ana gi Langpham da mana mana channaba mahut mareng Ura Usil oina punakhi, 

   1, Ngaona pheina Nabagi
   2, Ana ayek ki. 
   3, Meesi meena gi 
Asumna mathang mathang oina punakhi. 

      Matam asida Chingu mana udaba, Taibang mana khangdaba CHAHI 40 GI LANGPHAM haiba asidi kanamatakanamatana khangdana lottuna leihoukhi. 

       CHAHI 40 GI LANGPHAM asidi Taibang Meepum khuding, Leibak ki Ningthou, oigera, MLA, oigera, Enakhunba, Lairaba haiba leite Meekhudingmak masagi Chahi 40 gi Langphamda Nongmata oirabasu Cheitheng phangdaba yade soidana phangni kanba kandaba aduna tonganbani. 

      Ayambana CHAHI 40 GI LANGPHAM ASIDI TARET KI SENJA GI CHEITHENG na namna phangnei, amadi setna khainabasu. 
IPA IPU singna hainirammi KAOREL SAN NA KAOBADI KHUDUP AMATA CHATLI, 
TARET KI SENJANA KAOBADI CHINGLON MAPAN LALLI hainei yamna waba Langphamni hainei, 

     Meeoibagi Awa anagi thakna kham thengle haibasi eikhoina KHOK MATON PHIRAL HAIGUM PHERE PHERE HAIRE asumna hairadi wabana kham thengle haibani. Asigumba matamda. 

     Pambi ama thoraktuna Tengbanba Mapu gi sana mangda Taibang Meeoibagi chahi 40 gi LANGPHAM awa ana pumbabu eigi Samu Nang ganda Khok Khok laona poduna pujage haina chongthorakhi, Tengbanbana Taibang Meeoibagi awa ana bu Khok Khok poduna pujage haina chongthorakpa Pambi Nang gi Koloi mingdi eina Ngasidagi KHOK WA haina kourage hayeng Taibang Meeoiba na Chahi 40 gi LANGPHAM haiba du Lakpa matamda Nangbu Thouniraga Ura Usil touraba matamda kokpa oirasanu hainiramkhi haina ngasi phaoba Meitei Laining chatchaba singna chetna thajanari

   Matam asida Akhang aheising Tanaduna Akok acham tounaduna asigumba CHAHI 40 GI LANGPHAM asibu Koknari. 

ACCORDING TO SANAMAHI LAINING. 
 
SAVE LAINING & KHOK WAA.

Monday, August 17, 2026

HEIJING KHARAI

" H E I J I N G   K H A R A I "

     HEIJING KHARAI haiba se LUHONGBA gi Heingpot puba da amadi Luhongbada yaodaba yadraba KHARAI makhan amani. 

       NGAI, SEN, anina Macha anibu CHINGU, KHUIYUM   khangna  Ngasigi Numit asidagi eigi echa se nangonda thajarabani haina Sagei yek Salai anigi hei leidu, magi magi yek salaigi Laida, Apokpa, Apokpi, Kasha, amadi Lam Lai yaona mari makhong  sengna angang ani ( Loiyumba, Loiyumbi) anina yumbanbada ayet akhot Leitanaba Laigi hei lei sembada HEIJING KHARAI changi. 

       HEIJING KHARAI da happa hei lei do magi magi yek Salaigi Laina CHINGU, KHOIYUM na chakhrabadi loire makhoi ani amata oikhare etinpha amada Tinkhare haina lounei. 

      Phajadra eikhoi gi Liklam, param Kanglonse, masi pumbase macha mashu oina eikhoina mangdana cheksinna thamsi
Kangkhun muttanaba,. 

      N B,  Enatpu kanjaba Lainingbu yokhatchabani karemnaba Coment thoubirakanu louningdraba su ei eigi apambani. 

     KHURUMJARI  KANGLEIPAK

Sunday, August 16, 2026

Thasi Maikei

" M E I T  E I   G I   T H A S I   M A I K E I "
A n g a k p a  M e i t e i   I P A   I P U  S i n g 

       Scientific  age Leitringei Mamangda gi  eikhoigi Ahalsing na   NUMIT, THA & Thawanmichak ki khongchat yamna kupna mayek sengna khanglammi. 

        Meega Lai ga pullingei matamda, Lai na Mee bu khudongchaba Tanja louraga chathokke phangdragana chikpada oirabasu machiklage khanduna  CHENKHIBA MAIKEI  adubuni  NGASI EIKHOI NA  THASI MAIKEI hainariba asi. 

      Laina  Loidam Tha 12 asigi  Mamtharakkadaba hainadi sitharakkadaba maikei singbu yengduna  amambada khudong chaba louduna charage haina Maya kabak khanduna Lumduna Leinakhi, Loidam Tha amagi manungda  mamthaba hourakpa maikei asibu eikhoina  Thasi MAIKEI kounaba na. 

1,  Sajibu, Thawan,  Poinu  -  thana sibase  
     Chingkei maikeini, asida Laina ngaiduna 
    Leiye. 
2,  Kalen,  Langban,  Wakching  -  Awangni
3,  Inga,  Mera,  Phairel  -  Numgchup, 
4,  Ingen, Hiyangei, Lamta,  -  Koubru ni. 

      Asumna Tha na Mamtharakpa, sitharakpa hourakpa maikeida  Laina Taibangbu chagadabagi ngaiduna Lei haibase  IPA IPU sing na khangi haibadi  THA Amadi MALEM  (PRITHIIVI ) anigi khongchat ta MALEM  (Prithivi ) gi mamina hanna taba maikeini  Thasi MAIKEI hairibase, Maikei asomda chat thok chatsin touba, Saa, San, Puthok pusin touba asoi angam thokkalli aduna  Meitei na Thasi MAIKEI thokpa MAIKEI da Macha Nupi thajanade asigi maram yamba Lei. 

      Asigumba kupkharaba mamal yamlaba IPA IPU singna thambiriba Chatna kanglon asi ngakna chatpa haibasina  Thokadaba Awa ana, khudong thiba kayadagi kanba ngamgani. 

 SAVE  MEITEI CHATNA KANGLON. 

ACCORDING TO SANAMAHI LAINING.
   
   N B, -  Akuppa Lai gi maming mathadi panjadare samlapna ejakhibagidamak ngakpigani.

Saturday, August 15, 2026

LAI DA LAPHOI CHANG KATPA

" LAI DA LAPHOI CHANG KATPA "

       PAKHANGBA na Malem LEITHING GAI gai oina leiringei 

         LAININGTHOU SANAMAHI na Malem leisemlingei,Semlamba Malem pumbabu Lai PAKHANGBA na thugaikhi hai, 
      Lai Pakhangba na makhutna Lam lamduna, phuduna Hairakpada .

     LAININGTHOU SANAMAHI da panbatare khanduna IMA LEIMAREL SIDABI na mamangda Athotpa pambi ama puthoktuna Lam lamduna phurakpa makhutna pambiduda panhanduna magi Mirel pumba phajinbikhi. 

    Lamlaga phurakpada panba pambi asi IMA LEIMAREL SIDABI NA LAPHOU koukhi hainari ,

       LAININGTHOU SANAMAHI na Eina Semba Malembu thugaibadi Chingu khoiyum kanano kari matikno, LAININGTHOU etik khang han ge, Lurel Chadana Toklaroi sari wasakhi hai, 

      IMA LEIMAREL SIDABI na mangledana karamno khanduna naothemduna asao khambi meimutpire, Nang na adum saorabadi karamna Malem Leisemba loigani, Nang gi Wasak kaidanaba palem IMA na Lurel ( Makok) soidana sinnagani haina thembire, Malembu thingiairidu atei kana nate nadu ningthou atomba PAKHANGBA ni taklakhi, matam aduda LAININGTHOU SANAMAHI Lawai luton masam chap yungkhare kari matouno khan mamit era chanduna leikhare, SIDABI I'MA na Machagi wasak kaidanaba. 

    LAATON AMADA PUKNUNG LAPHU THARO ( HUNBADA NGAIRIBA THARO) 
haptuna asi charo wasak kaidanaba hairaklabada, asidi karino hangjarakhi, LAPHU THARO asi Nanao PAKHANGBA gi Lurel makoktuni LAA asina Lamhenba makhuttuni, Palem namana magi phataba wakhal pumba LAPHU PAMBI asi da magi mirelsu phajinbani, aduna LAPHU tharo asi charaga nang gi sari wasak kaidanaba ngakcharo. 

       Magi Lamhenba Makhut asidi CHINGU, KHOIYUM LAIYAM pumbanasu chaba oirasanu aduga LAPHU THARO asina mahei yanduna panba heirangdo KHUBAK CHANGJOU TARA Lonna panbagum panduna Edu Nakaida changjaba Heirang oirasanu hairakle. 

      LAININGTHOU SANAMAHI NA PALEM IMA gi yawanu phigao sana yaduna MALEM Leisemba amuk houkhi, 

      Maram asi Leibana Ngasi phaobada LAI AMA KHURUMBADA LAA sijinnari. Karigumbada langjakhiba ayol aran pumbabu kokpinaba, changjarakpa, haijarakpa matamda LAPHOI CHANG KHUPHANG NAIBA heibu mana mana Ningjariba Laiduda ngasi phaoba IPA IPU Singna katnari. 

ACCORDING TO SANAMAHI LAINING. 

      Asumna IPA IPU SINGNA THAMBIRIBA CHATNA KANGLONSE ngakna chatchabada asoiba aranba kaya yaorabasu, ngarangta pokpa NGAKHA ni khanna ngampiyu.

Friday, August 14, 2026

KETU LEIKHUN CHANGBA

" KETU LEIKHUN CHANGBA "     
 ( Sha Mamei Leikhun Changba Numit. )

     MEITEI IPA IPU singna asumna THA 12 gi manungda MALEM LEISA touduna
    Haibadi Leibak touduna thabak thouram touba yade haina 
  
   Tha thadugi tonganba numit thabal top topna khaidoktuna thamlammi.

      Asigumba MALEM LEIKHUN TOUDUNA Thou suba yadaba Numit thaban asibu IPA IPU Singna 
KETU LEIKHUN CHANGBA haina su khangnei.

     KETU LEIKHUN CHANGBA haiba ase PALEM PANTHOU anina punna Leiminnaringei matambu 

     SHA MAMEI LEIKHUN CHANGBA natra KETU LEIKHUN CHANGBA haina Koui.

     KOROU IPA gi Hakchang 
( heat of light ) na MALEM IMA GI Hakchang leironnungda changduna KOROU MALEM anina punna Leiminnaringei matambuni.

    Hairiba Matam asida LEIBAK LEIKHUN TOUDUNA Thou suba natraga Yum amagi UREP UYUNG touraba , Touriba thabak adugi Haktakta Mee adu areng areng put thagani. Yum sare loisinba ngamloi, VOTE LEPPA CANDIDATE amana Magi phiral haigatlurabadi maithiba nang galli , Numit asida touba thabak MAHEI YANBA ngamde.

  SHA MAMEI LEIKHUN CHANGBA 
( Ketu Leikhun changba numit )

1,    Shajibu tha di  6, 7, Ketu Leikhun change.

2,    Kalen tha di 11 Ketu Leikhun change.

3,    Inga tha di  3, 7 Ketu Leikhun change.

4,    Ingen tha di  4, 5 Ketu Leikhun change.

5.   Thawan tha di  10, 11 Ketu Leikhun change.

6,    Langban tha di  3, 4 ketu Leikhun change.

7,   Mera tha di  3, 7  ketu Leikhun change.

8,    Hiyangei tha di 10 ,11 Ketu Leikhun change 

9,    Poinu tha di  2, 3 .ketu Leikhun change.

10,    Wakching tha di  3, 7 Ketu Leikhun change.

11,    Phairel tha di  10, 11 Ketu Leikhun change.

12,   Lamta tha di  2, 3 Ketu Leikhun change.

    Hairiba thaban sing asi  SHA MAMEI LEIKHUN CHANGBA ( Ketu Leikhun changba) Numit thaban sing oibana Aphaba thabak thouram tounade ,

Wednesday, August 05, 2026

Ayeisen, Khudop Khoimahim amadi Selkhao

A Y E I S E N   A M A D I    K H U D O P
     K h o i m a h u m   &  S e l g a o

     AYEISEN hairiba Kon asi  CHAISEN
Makhal amani ,  AYEISEN amadi CHAISEN anisi supnatagi Mayek khak
Khetnabatani.

     Sel amadi Senjeng na yeira yeiraga
Saba Mayek koina koina thokpa CHAISEN makhal asibu AYEISEN haina Koui.

      Hairiba AYEISEN asida Paisa Mayek 7 khak Selgao amada Hapiduna  Mama oibina Macha Ningol da Awul pot oina pi.

     Masigi 7 ki Selja asina Higi Maru , Yai gi Maru oiruro,  7 ki Selningkhak asina Selsouduna Selgao chonna palluro
haina Macha Ningol da sinnei.aduna
Ayeisen asi Higi maru , yai gi Maru oina lounabana Awul pot oina pinei.

     Mama na macha Ningol gi Khutki Khutningthou da  KHOIMAHUM  Kouba Khudop amaga sibiduna Yumduda Liri khoirina , Khoithumnana ,khudingmak ki pukningbu Khoiningna phabagum phajinduna Yum panba ngamnaba 
SANA KHUDOP TAMPHAYAI oina sibi.

     Kanagumba ngamjadabana KHOINING Kouba Khoigi Khoiru oina pibasu yaoi.

    KHUDOP asi yamna maru oi, Nahan
Nongda Umang Lai Haraoba da asumna seithai.

     Purum nubi Chingdaibi 
     Nakhuttu nama tingthok o
     Khudop Sibige.
    Asumna seithanei, LAIREMBI na Mai Mai ngamjaroi haina yakhide , Eina hayeng chaoraga chaobana leptam pharaga Palem Panthouda gi
oina khudop adu Sige haikhi.

     Hairiba Khudop asi KHOINING Kouba Khoigi Khoiru dagi henna Nappa phaba ngamba Khudop oina lounabana  KKHOIMAHUM Kouba Khudop asi Mama na Luhongba da pinei.

          MEITEI GI YUMBALLON 
KAYADA WAHANTHOK LEIKHRABA
Leisemlon pumba ga Mari leinei.


Ayeisen

Saturday, August 01, 2026

Meitei Lainingda Kundo

" MEITEI LAINING DA KUNDO "

       MEITEI LAINING DA KUNDO haibase Enat Laining ga Tatna thanaba yadraba Singel Leirang amani.

        Singel Leirang KUNDO asi
Atoppa Lon haibadi Mee gi miron bu
Waiba natte ,

         Eikhoi gi CHINGU KHOIYUM Lai gi Matam dagi lon asi Leirang KUNDO asi KUNDO kouna adum leirammi.

        KUNDO asi Maru oina LUHONGBA, PUNSHI Leipun da YAODABA yadraba LEI ama oi.

    " WANGBREL PHAMBALLON "
Kouba PUYA da Singel Leirang KUNDO gi Maram da Mayek sengna 
Eri. Asumna 

     " TENGBANBA SIDABA MAPU na
Asao Khambi Mei houna SALAIREL SIDABI bu Cheibi cheitheng pire, SIDABI IMA gi Samlang paina yeibada, SIDABI IMA na mikup aduda MAPU magi MAKHONG Konduna khangkhi. SIDABI IMA Ngakpi heiba, chanbi heiba MAPU na ngakpiyu haijaraklabada, MAPU gi Langon puthokuna Sintha pibire.

      SALAIREL SIDABI IMA na Kunduna khangkhi haiba gi Nang Singel Leirang KUNDO kouna leisat yamna langolluro, KUNDO LAIREMBI nangna 

    NONGPOK Chidai ngakluro Haina Loi thakhi ". Asumna Mayek sengna 

   " WANGBREL PHAMBALLON" Kouba PUYA da Mayek sengna yaori.

     Leirang KUNDO asi gi Masak maong, Matik mayai amadi sijinnapham Pumba PUYA asida eri.

     Shingel Leirang. KUNDO. achamba LEI ama natte. SALAIREL SIDABI IMA gi Langon ni haina palli,

     Ha hung hei he hing LAININGTHOU IPA yaiphare