Sunday, August 16, 2026

Thasi Maikei

" M E I T  E I   G I   T H A S I   M A I K E I "
A n g a k p a  M e i t e i   I P A   I P U  S i n g 

       Scientific  age Leitringei Mamangda gi  eikhoigi Ahalsing na   NUMIT, THA & Thawanmichak ki khongchat yamna kupna mayek sengna khanglammi. 

        Meega Lai ga pullingei matamda, Lai na Mee bu khudongchaba Tanja louraga chathokke phangdragana chikpada oirabasu machiklage khanduna  CHENKHIBA MAIKEI  adubuni  NGASI EIKHOI NA  THASI MAIKEI hainariba asi. 

      Laina  Loidam Tha 12 asigi  Mamtharakkadaba hainadi sitharakkadaba maikei singbu yengduna  amambada khudong chaba louduna charage haina Maya kabak khanduna Lumduna Leinakhi, Loidam Tha amagi manungda  mamthaba hourakpa maikei asibu eikhoina  Thasi MAIKEI kounaba na. 

1,  Sajibu, Thawan,  Poinu  -  thana sibase  
     Chingkei maikeini, asida Laina ngaiduna 
    Leiye. 
2,  Kalen,  Langban,  Wakching  -  Awangni
3,  Inga,  Mera,  Phairel  -  Numgchup, 
4,  Ingen, Hiyangei, Lamta,  -  Koubru ni. 

      Asumna Tha na Mamtharakpa, sitharakpa hourakpa maikeida  Laina Taibangbu chagadabagi ngaiduna Lei haibase  IPA IPU sing na khangi haibadi  THA Amadi MALEM  (PRITHIIVI ) anigi khongchat ta MALEM  (Prithivi ) gi mamina hanna taba maikeini  Thasi MAIKEI hairibase, Maikei asomda chat thok chatsin touba, Saa, San, Puthok pusin touba asoi angam thokkalli aduna  Meitei na Thasi MAIKEI thokpa MAIKEI da Macha Nupi thajanade asigi maram yamba Lei. 

      Asigumba kupkharaba mamal yamlaba IPA IPU singna thambiriba Chatna kanglon asi ngakna chatpa haibasina  Thokadaba Awa ana, khudong thiba kayadagi kanba ngamgani. 

 SAVE  MEITEI CHATNA KANGLON. 

ACCORDING TO SANAMAHI LAINING.
   
   N B, -  Akuppa Lai gi maming mathadi panjadare samlapna ejakhibagidamak ngakpigani.

Saturday, August 15, 2026

LAI DA LAPHOI CHANG KATPA

" LAI DA LAPHOI CHANG KATPA "

       PAKHANGBA na Malem LEITHING GAI gai oina leiringei 

         LAININGTHOU SANAMAHI na Malem leisemlingei,Semlamba Malem pumbabu Lai PAKHANGBA na thugaikhi hai, 
      Lai Pakhangba na makhutna Lam lamduna, phuduna Hairakpada .

     LAININGTHOU SANAMAHI da panbatare khanduna IMA LEIMAREL SIDABI na mamangda Athotpa pambi ama puthoktuna Lam lamduna phurakpa makhutna pambiduda panhanduna magi Mirel pumba phajinbikhi. 

    Lamlaga phurakpada panba pambi asi IMA LEIMAREL SIDABI NA LAPHOU koukhi hainari ,

       LAININGTHOU SANAMAHI na Eina Semba Malembu thugaibadi Chingu khoiyum kanano kari matikno, LAININGTHOU etik khang han ge, Lurel Chadana Toklaroi sari wasakhi hai, 

      IMA LEIMAREL SIDABI na mangledana karamno khanduna naothemduna asao khambi meimutpire, Nang na adum saorabadi karamna Malem Leisemba loigani, Nang gi Wasak kaidanaba palem IMA na Lurel ( Makok) soidana sinnagani haina thembire, Malembu thingiairidu atei kana nate nadu ningthou atomba PAKHANGBA ni taklakhi, matam aduda LAININGTHOU SANAMAHI Lawai luton masam chap yungkhare kari matouno khan mamit era chanduna leikhare, SIDABI I'MA na Machagi wasak kaidanaba. 

    LAATON AMADA PUKNUNG LAPHU THARO ( HUNBADA NGAIRIBA THARO) 
haptuna asi charo wasak kaidanaba hairaklabada, asidi karino hangjarakhi, LAPHU THARO asi Nanao PAKHANGBA gi Lurel makoktuni LAA asina Lamhenba makhuttuni, Palem namana magi phataba wakhal pumba LAPHU PAMBI asi da magi mirelsu phajinbani, aduna LAPHU tharo asi charaga nang gi sari wasak kaidanaba ngakcharo. 

       Magi Lamhenba Makhut asidi CHINGU, KHOIYUM LAIYAM pumbanasu chaba oirasanu aduga LAPHU THARO asina mahei yanduna panba heirangdo KHUBAK CHANGJOU TARA Lonna panbagum panduna Edu Nakaida changjaba Heirang oirasanu hairakle. 

      LAININGTHOU SANAMAHI NA PALEM IMA gi yawanu phigao sana yaduna MALEM Leisemba amuk houkhi, 

      Maram asi Leibana Ngasi phaobada LAI AMA KHURUMBADA LAA sijinnari. Karigumbada langjakhiba ayol aran pumbabu kokpinaba, changjarakpa, haijarakpa matamda LAPHOI CHANG KHUPHANG NAIBA heibu mana mana Ningjariba Laiduda ngasi phaoba IPA IPU Singna katnari. 

ACCORDING TO SANAMAHI LAINING. 

      Asumna IPA IPU SINGNA THAMBIRIBA CHATNA KANGLONSE ngakna chatchabada asoiba aranba kaya yaorabasu, ngarangta pokpa NGAKHA ni khanna ngampiyu.

Friday, August 14, 2026

KETU LEIKHUN CHANGBA

" KETU LEIKHUN CHANGBA "     
 ( Sha Mamei Leikhun Changba Numit. )

     MEITEI IPA IPU singna asumna THA 12 gi manungda MALEM LEISA touduna
    Haibadi Leibak touduna thabak thouram touba yade haina 
  
   Tha thadugi tonganba numit thabal top topna khaidoktuna thamlammi.

      Asigumba MALEM LEIKHUN TOUDUNA Thou suba yadaba Numit thaban asibu IPA IPU Singna 
KETU LEIKHUN CHANGBA haina su khangnei.

     KETU LEIKHUN CHANGBA haiba ase PALEM PANTHOU anina punna Leiminnaringei matambu 

     SHA MAMEI LEIKHUN CHANGBA natra KETU LEIKHUN CHANGBA haina Koui.

     KOROU IPA gi Hakchang 
( heat of light ) na MALEM IMA GI Hakchang leironnungda changduna KOROU MALEM anina punna Leiminnaringei matambuni.

    Hairiba Matam asida LEIBAK LEIKHUN TOUDUNA Thou suba natraga Yum amagi UREP UYUNG touraba , Touriba thabak adugi Haktakta Mee adu areng areng put thagani. Yum sare loisinba ngamloi, VOTE LEPPA CANDIDATE amana Magi phiral haigatlurabadi maithiba nang galli , Numit asida touba thabak MAHEI YANBA ngamde.

  SHA MAMEI LEIKHUN CHANGBA 
( Ketu Leikhun changba numit )

1,    Shajibu tha di  6, 7, Ketu Leikhun change.

2,    Kalen tha di 11 Ketu Leikhun change.

3,    Inga tha di  3, 7 Ketu Leikhun change.

4,    Ingen tha di  4, 5 Ketu Leikhun change.

5.   Thawan tha di  10, 11 Ketu Leikhun change.

6,    Langban tha di  3, 4 ketu Leikhun change.

7,   Mera tha di  3, 7  ketu Leikhun change.

8,    Hiyangei tha di 10 ,11 Ketu Leikhun change 

9,    Poinu tha di  2, 3 .ketu Leikhun change.

10,    Wakching tha di  3, 7 Ketu Leikhun change.

11,    Phairel tha di  10, 11 Ketu Leikhun change.

12,   Lamta tha di  2, 3 Ketu Leikhun change.

    Hairiba thaban sing asi  SHA MAMEI LEIKHUN CHANGBA ( Ketu Leikhun changba) Numit thaban sing oibana Aphaba thabak thouram tounade ,

Wednesday, August 05, 2026

Ayeisen, Khudop Khoimahim amadi Selkhao

A Y E I S E N   A M A D I    K H U D O P
     K h o i m a h u m   &  S e l g a o

     AYEISEN hairiba Kon asi  CHAISEN
Makhal amani ,  AYEISEN amadi CHAISEN anisi supnatagi Mayek khak
Khetnabatani.

     Sel amadi Senjeng na yeira yeiraga
Saba Mayek koina koina thokpa CHAISEN makhal asibu AYEISEN haina Koui.

      Hairiba AYEISEN asida Paisa Mayek 7 khak Selgao amada Hapiduna  Mama oibina Macha Ningol da Awul pot oina pi.

     Masigi 7 ki Selja asina Higi Maru , Yai gi Maru oiruro,  7 ki Selningkhak asina Selsouduna Selgao chonna palluro
haina Macha Ningol da sinnei.aduna
Ayeisen asi Higi maru , yai gi Maru oina lounabana Awul pot oina pinei.

     Mama na macha Ningol gi Khutki Khutningthou da  KHOIMAHUM  Kouba Khudop amaga sibiduna Yumduda Liri khoirina , Khoithumnana ,khudingmak ki pukningbu Khoiningna phabagum phajinduna Yum panba ngamnaba 
SANA KHUDOP TAMPHAYAI oina sibi.

     Kanagumba ngamjadabana KHOINING Kouba Khoigi Khoiru oina pibasu yaoi.

    KHUDOP asi yamna maru oi, Nahan
Nongda Umang Lai Haraoba da asumna seithai.

     Purum nubi Chingdaibi 
     Nakhuttu nama tingthok o
     Khudop Sibige.
    Asumna seithanei, LAIREMBI na Mai Mai ngamjaroi haina yakhide , Eina hayeng chaoraga chaobana leptam pharaga Palem Panthouda gi
oina khudop adu Sige haikhi.

     Hairiba Khudop asi KHOINING Kouba Khoigi Khoiru dagi henna Nappa phaba ngamba Khudop oina lounabana  KKHOIMAHUM Kouba Khudop asi Mama na Luhongba da pinei.

          MEITEI GI YUMBALLON 
KAYADA WAHANTHOK LEIKHRABA
Leisemlon pumba ga Mari leinei.


Ayeisen

Saturday, August 01, 2026

Meitei Lainingda Kundo

" MEITEI LAINING DA KUNDO "

       MEITEI LAINING DA KUNDO haibase Enat Laining ga Tatna thanaba yadraba Singel Leirang amani.

        Singel Leirang KUNDO asi
Atoppa Lon haibadi Mee gi miron bu
Waiba natte ,

         Eikhoi gi CHINGU KHOIYUM Lai gi Matam dagi lon asi Leirang KUNDO asi KUNDO kouna adum leirammi.

        KUNDO asi Maru oina LUHONGBA, PUNSHI Leipun da YAODABA yadraba LEI ama oi.

    " WANGBREL PHAMBALLON "
Kouba PUYA da Singel Leirang KUNDO gi Maram da Mayek sengna 
Eri. Asumna 

     " TENGBANBA SIDABA MAPU na
Asao Khambi Mei houna SALAIREL SIDABI bu Cheibi cheitheng pire, SIDABI IMA gi Samlang paina yeibada, SIDABI IMA na mikup aduda MAPU magi MAKHONG Konduna khangkhi. SIDABI IMA Ngakpi heiba, chanbi heiba MAPU na ngakpiyu haijaraklabada, MAPU gi Langon puthokuna Sintha pibire.

      SALAIREL SIDABI IMA na Kunduna khangkhi haiba gi Nang Singel Leirang KUNDO kouna leisat yamna langolluro, KUNDO LAIREMBI nangna 

    NONGPOK Chidai ngakluro Haina Loi thakhi ". Asumna Mayek sengna 

   " WANGBREL PHAMBALLON" Kouba PUYA da Mayek sengna yaori.

     Leirang KUNDO asi gi Masak maong, Matik mayai amadi sijinnapham Pumba PUYA asida eri.

     Shingel Leirang. KUNDO. achamba LEI ama natte. SALAIREL SIDABI IMA gi Langon ni haina palli,

     Ha hung hei he hing LAININGTHOU IPA yaiphare


Thursday, July 30, 2026

ANGANG GI NAOPHAM PHUMBA

ANGANG GI NAOPHAM PHUMBA

      ANGANG GI NAOPHAM PHUMBA asi yamna maru oiba pokpagi thouram sing gi manungda amani.

    ANGANG ama hek pokpaga , Panthou Mapa bu Kousinbiduna ANGANG adugi Napada ( 👂 ) da Mapu gi Mingkhei piduna . 

     LAI na ANGANG adugi Maming thonbana hankhrabadi phatte haina apokpa MAPA na ANGANG adugi Maming ama pokpaga ANGANG na Hanga haina kaptringei da natraga kappaga hekta thonnei.

    Asida tholliba Maming ase Eikhoi na  IPAN THARABA matungda Paknaba Maming ama hongnei.

     ANGANG GI KHOIRI adu TENGBANBA MAPU dagi MAIBI aduna phajana athouba WAYEL KATI , LANG AHINGBA Niraga ANGANG GI KHOIRI adu LANG aduna chetna pusindringei gi mamangda ANGANG GI NAOPHAM adudagi ANGANG adudagi Thawai mirel pumba tankhatpiraga Lang aduna chetna pulle,aduga TENGBANBA MAPU magi WAYEL KATI aduna KHOIRI adu kakpiraga ANGANG aduga NAOPHAM khaidoknare ,

   Nahan makheidi palem IMA gi Pibuk nungda NAOPHAM maga yawol yataminnarakpadu pokpa Numit asida gi makhoi ani lapnare.

    NAOPHAM asi MIOIBA Eikhoi na hayeng Awa ana taraklaba matamda NAOPHAM phumliba mapham aduda akok acham tourabadi SIRURA MI PHAOBA THAWAI MI KOUBADA HING GATLAK E hainari. Aduna ANGANG GI NAOPHAM se yamna Maru oina lounei.

     CHAPHU macha amada Lashing khara tharaga NAOPHAM adu hapigani, mathakta Lashing khara amuk kuppiraga.Sel.mayek ama haplaga Kambi amana makhum khumbigani.

    NUPA OIRAGANA yum gi yet thangba yenakha gi Dhari makhada yum gi humdang anigi marakta  phajana thouthoklaga phumnei , touba matamda yamna luna su phumnade, thennasu phumnade khut ki khubom muk luna touraga touriba KOM adu Uchal Meira okthokpiraga kom manungdasu. CHENG ANGANGBA angouba lupa chatpi ama hanna thadabiraga mamai Mamang ONDUNA  Angang adu NAOPHAM adu phumbigani.

    NAOPHAM phumpham adu Eikhoi na YENAKHA PAOTABA dagi leibagini cheng Angang angouba lupa chatpi ama hanna thadarise. Masina tungda ANGANG adugi khwaidagi Nungaiba aphaba oi.
  
    Nupi OIRAGANA yum gi oi thangba YENAKHA oina phumnei.

     PANTHOU IPA LAININGTHOU na yum gi YENAKHA da leiraga YENAKHA PAOTABA koui.aduna IPA dagi lam adu loubani.

    Wahei di asumnasu hainei.

    NAOPHAM nang gi naming di LOINABA haina Koui, LOINABA nadi WABA. CHENGA hainasu koubane. Loinana CHENGA nang gi sinthadi ANGANG Nawa mana hayeng Chaoba Yangoi pharadina  Taibang sintha loidriba phaoba Taibang nawa asibu ngak sunduna leigadabani haina TENGBANBA MAPU pirakpa sinthabu loinaba  CHENGA nang na yaduna laklabanina Punshi chengjeng loidriba phaoba lengdana leiro. Punsi lamma khangda TILMU LAIMU PHATABANA KOURAKPADA HAO HAINA KHUMBA YADEKO. MAPU NA PIRAKPA PUNSI CHEICHAT 120  NONGMA wattana pan gadabani.

      Numit chayol 7nina langja oiduna ANGANG Nawa gi punshi chukpu pharo, pharage hairaga LANG AHINGBA aduna CHAPHU mangakta 7 lak koina yetpiduna ANGANG GI NAOPHAM se phumnei.

     Pumliba maphamdu kanna yeisilladi ANGANG mana ( 👂 ) pangi. Khita yeisille nata singdanei.

     Lunaa phumme ANGANG masa  solli , taona phumle Wakhal Pukning etao taoi haina thajanei.

    ANGANG GI NAOPHAM PHUMBA asi ANGANG amagi TAIBANG sintha PIRAKPA PUNSI CHEICHAT ki soiphdraba Ahanba tangkak amani.


Wednesday, July 29, 2026

Ingel Kumkhaiba

" INGEL KUM KHAIBA NUMIT "

 SHAJIBU KALEN = PANTHOU
                                    IPA na THABUM
                                    2 se naopure.
                                           

 INGA INGEL. = PALEM IMA da
                                 PANTHOU Maru 
                                 IMA daKhaithare.

          INGA KUMTAMBA da PANTHOU gi Liklai Maru bu PALEM IMA da Maru hulle INGA KUMTAMLE ,

         INGEL THA da Ee Pumba khaidoktuna TAIBANG Mabu Mitamlak e.

        TAIBANG gi Asengba SAKTAM ama setlakpa Matam da Asoi Angam yaodana Aphaba ama oinaba 
       THOUNIBA THA bu INGEL KUM KHAIBA hainei.

      INGEL THA GI 15 panba Numit asibu TAIBANG Eikhoi na Erat thouniduna Ningjaba pumba thungjage haina thouninei.

   INGA KUMTAMBA, INGEL KUM KHAIBA NUMIT.