Sunday, July 28, 2013

Dr Ngangbam Shantikumar Meetei a Son of Kangleipak Manipur

He is a citizen of Taiwan — but this time he decided to represent his native state Manipur. Dr Ngangbam Shantikumar Meetei, has bagged Mr World 2013 title in the annual bodybuilding championship that witnessed 150 athletes from around the world this year, held under the aegis of International Natural Bodybuilding Association (INBA) at Zakynthos, Greece from 5-7th July 2013.

Former JNU student, who now holds a Taiwanese citizenship and lives in Taipei,
Taiwan told Hueiyen Lanpao from Greece, “I have won gold representing Manipur.
I am dedicating this achievement to my parents who are no more to see this happiest moment, and to all the mothers of my homeland Kangleipak (Manipur).”.
He participated in two categories at the world championship;
In the age group 40-49 category, in which he won gold and in the other category which has no age limit,
he bagged silver medal there.
Dr Shantikumar is the 10th child of Ngangbam Shellungba Meetei and Ngangbam Angoubi Leima
of Sagolband Moirang Hanuba Leirak in Manipur,
who currently teaches English as a professor
at De Lin Institute of Technology, Taipei. He married a Taiwanese Chinese nationality
Chen Nan Tai and they have four kids.
He has competed and won many accolades under his belt,
having represented Taiwan in the IFBB East Asian,
Asian, Asian Games and Mr.Universe. Along with his family members,
he visit Imphal on July 27.

Dr.Ngangbam Shantikumar Meetei has won the Taiwan National Body Building Championship 2013 held in Taichung City, Taiwan (65kg category) again.
The former Mr.Asia and four-time Mr.Delhi have been qualified to participate in the upcoming IFBB Asian Championship 2013, to be held in Kazakhstan this June, which will make his 8th debut entry to the Senior Asian Championship.
He have also been preparing for his moment in this year’s World Body Building Championship which will be held in Greece in the month of July.
Born in Manipur, into a meitei hindu family and he studied his college graduation from DM College of Arts and Commerce, Imphal.  Later he completed his Master, M. Phil and Ph.D from Jawaharlal Nehru University, New Delhi. He had represented his origin country (India) numerous times in the past.
According to a local report, due to the issues of discrimination and his personal discourse with Indian Body Building & Fitness Federation (IBBF) made him moved to Taiwan, where he is happily settled down with his family.  The English professor had also changed his religion, nationality to Taiwanese and his name from Ngangbam Shantikumar Singh to Ngangbam Shantikumar Meetei.]

Wife of Dr Ngangbam Shantikumar Meetei 


- Chen Nan Tai




With Dr Ngangbam Shantikumar Meetei 





 Dr Ngangbam Shantikumar Meetei 



Imphal East
 Pheijaleitong, Thongju
28th July 2013
 Langonjam Chingkheinganba M

Thursday, May 09, 2013

6 ni Ipal thaba/sonba da kadaidagi Swasti Devi Puja, Swasti Devi Kanano?

6 ni Ipal thaba/sonba da kadaidagi Swasti Devi Puja, Swasti Devi Kanano?

Leisemngeidagi Kangleipak ngasigi Manipur kouba leipak asida Manipuri Meetei ekhoida nakongna taba wahei pareng ama lei madudi swasti devi puja aruba pujani wahei amasu hainei"Ipal di sondaba yai, swasti di sondaba yade". Amaromda"Ipal solba"swasti solba haibasida solba haiba wahei asi wahei pareng animakta yaoee haibagi laithokpagum tounaba kaya yaodaba natte. Khunai asigi icha inao singi mapok amagi yaiphaba oinnaba pangthokliba laithou asi khunai asigi angangsingi mama mapa, mapu ahal laman pumnakna ikai khumnafam thok ee adubu tasengbadi....E -khoi Khwai pumba gi (meerol asigi) nungai yafa pibiriba Ima haigadra lairembi haigadra swasti devi bu laisak khngningba masana tabani. Meeoiba singna mana mana ningjariba laifamsingda lai khurumnari. Laifam natraga laisangda taibang macha machusingna chatuna khurumnabagi Manipurdasu hindugi lai kaya laipham sing leiri. Meetei gi laifam kaya faoba hindugi lai mamingda irat thouram tounarakpa leipak asida ekhoibu sembiriba, Icha inao kayabu yaifarol piriba swasti devi imagi maram akuppa amata khangdaba haibasi angkpani. Angang ama hek pokpaga numit 6 ni subada iratliba swasti devi haibi asi kadaida leibage ? Angang pokpa natrabadi khurumba fangdabasi laibakthibani. Swasti devi hairibi devi asi masak thininglakle. chumee mitna udaba laibu karamna thiruni . Lai ujaningba ekhoina thifam thok ee. Swasti haibasi meetei londa handoklabadi 6 (taruk) haina wahanthok oigani. Swasti haiba wahei asi hindu gi cheising/ -masing meeteilonda 6 ni... khudam:-
1. Pratibad-Nongma -panba, 2. Dwitiya- nini panba, 3. Tritiya- humni panba , 4. Chaturdasi- marini panba, 5. Panchami- mangani panba, 6. Saptmi/ -swasti-tarukni panba.... asumna masing leiriba asina thabung (purnima) da 15 (taramangani)ha -ire. Thabum mamangda leibabu sukla swasti.....purn -ima matung 21 ni panbabu krisna swasti asina chingba......
Asumna swasti asi hindugi masing mayek (cheising) da fangbasina karigumba chumba thoklabadi cheising masing di lai natabanina laifam/ -laisang leiba hounade.".... devi"hairi. Devidi mahadeva ibungo gi loinabi lairembini. Mahadeva gi loinabising da durga , kali, parbati na chingbani laisang laipham lei. Swasti devi si kanano....Laxmi da devi oide, radha su devi oide. Lisang sitna meetei mayambu thamaiduna thamlamliba swasti devi si kanano...? Hindu Cheising mayek 6 swasti devi na ipal thaba amadi ipal sonba gi soiphadraba laithou mahut sinbasi chumlibra.....m -eeyam ichil enao pumba wakhan taba matam thengmalle haijaning ee... Hayum sidaba mapu na yaiphare....

Friday, May 03, 2013

Kangleipakta angangsinggi masanna oina lottuna thambirmba chingU khongnangthabagi wapao

Kangleipakta angangsinggi masanna oina lottuna thambirmba chingU khongnangthabagi wapao 

 

Kangleipakta angangsinggi masanna oina lottuna thambirmba chingU khongnangthabagi wapao 
(Warolsing ashibu Thagatpirakpa MALEM KHONBA) 
1.TONG TONG KANGDRUMBA, CHAKRIK NAKRIK KAKWAIBA, THADOI KOUWEDO, TEMU TEMU MATON SANA CHI CHOU FANG

-------wahanthok--------

TONG TONG KANGDRUMBA:- sannabung amada kangdrumgi matougum tharo tharo onbagum, kangleipak acda khangdana akhang saba, heitana ahei saba meeOi kayama thorkkani, makhoina koichen chen, koilao laorani. Acgumba meesingsibu kangdrumda praman toubani.

CHAKRIK NAKRIK KAKWAIBA:-Akhang ahei saba mee makhal sing aduna chakrik nakriknarani, amaga amaga hunnaragani cheinaragani haiba wabu kakwainaragani haibani.

THADOI KOUWEDO:- Meetei eikhoigi laining laisonbu atiyada thokpa THA ahenbagum chang tamlmbani.

TEMU-TEMU:- (Musi2) thasu oiruraba meetei eikhoigi laining laison tapna tapna musi musi nganthorkkani

MATON SANA:- Asum asum nganthorakpana meetei eikhoigi laining laisol nongmadi soidana thanil oirakkani, sanagi matougum langna nganthorakkani.

CHI CHOU FANG:- Matm aduda keku lotpagum lotluraba eikhoigi laining laison amadi puwari asengbasingdo safonglakkani, chi chi laona chongthorakkani.

2. UCHI CHI CHI CHIRABA, KHARUNG MAPAN KHOUSABA, LOMBA LAKLE FRANG...

-----wahanthok-----

UCHI CHI CHI CHIRABA:-Uchisinggi marakta chiraba haibadi, uchi mayamdagi mask toppa, jat mannarasu saktam amadi sajat lichat mannadababuni. Mee markta hairagana, meeOi kanglup amana khundariba mafm amada atoppa wangang sangang-fijet chakcha mannadaba, laining laison tinnadaba meeoi ama changsillakpabuni, matangsida palliba chiraba acdi hindusinggi guru santidash goshaibuni.

KHARUNG MAPAN KHOUSABA:- Meetei eikhoigi laining laison, inat, iyek pumnamakpu namthanaba hotnakhiba, lalongsing aduna mai paklakpada, meetei eikhoigi thawai meerenbu fajinduna kharung(leibakna saba chafu) amada hapchinduna thambagum thamle haibagi wakhalda harao nungaina kharung mapanda chongle haibani.

LOMBA LAKLE FRANG:-ChingU Khongnangthabana meena lakcha kudum chanbikhraba meetei machasingse wana khang-houranido, khallubada mathamoi kaikhi. Tunglamchatta, meetei machasina mapa mapu gi khoggun liraknaba lambi kaya yatpiramE, Puya kaya, wahei kaya iduna, paokhong kaya, anganggi masanna kayada lottuna thambiramba acna lamjing oiduna mangluraba meetei ipa ipu gi liklam fanglaklaba matmduda ipa saba ima saba(hindu) nakhoigi matm loire, chatkhro haina talagani hai wadubuni lomba lakle frang haibani.

 

“PUYA MEI-THAKHIBAGI TANG-GOI ADUDAGI HOUGATLA-C KANGLEICHASING”

“PUYA MEI-THAKHIBAGI TANG-GOI ADUDAGI HOUGATLA-C KANGLEICHASING”

 

 

“AWONBA KHUNAI AMAGI ANAOBA MARU HUNLAMLA-C”
Square mile ama yaona chaoba natte sq.mile 0.17 tamak pak chaowe State of Vatican City . 1978 ki mikok thibada meesing 728 khaktang oi adubu maning tamba leibak oina ching-lemna pali. Monako supnagi mile 3.5 romtamak chaowe. 1968 Jan 31 da ningtamba fangkhiba Nauru sq.mile 8.1 tamak chaowe meesingna 2011gi meekok thibada 9378 tamak oi . Apikpa leibak sing acgi pothok yamde adubu mating fudokna chaokhat khongthangda saruk yari. Lam pikpa Chinagi Miao kanglup-kumna meesing yamdaba oire haiduna epa-nat epu-nat mangkhiba tabani haibadi langani. Leibak aduda leiriba citizen sing adugi wakhal khanthaba ngambagi changna furup adugi mareibak lepkadabani
Chatnabi haibac manghanba yade adubu chaokhatpa khunai ama purakpada maring-marang ngak-k-daba chatnabi kharadi semdokpa tei. Chinagi Hainam Naam Loli kaoba furup ama uraga ngak-k-ni mapuroiba leirabi nupi amana oktabi oiraklabadi nupi adugi nupadu oina faraga jailda thamme.Myanmar leibaki Kachin furupti puncda ahum laktagi henna erujaba yade. Pokpada ama, luhongbada ama aduga cbada ama. Turkestan singi chatnabida mapuroibana numit 20 yum thadok-k-da khongchat ama leirabadi nupi adu numit 20ni khak leiminaraga atoppa nupa amada mayum panbada chatnabina ayaba pire. Khunai ama haibac karigumba matamda ngaorak-e, feina chatlak-e,Kanglei khunaina leipok poklak-k-daba meetei nupi singbu lukhak pijei.Mee amagi khongjum mee amada pithak-e. Khunai acna thabak subagi sinfam kayabu nok-nei, hanthana yeng-nge. Chahi chuppa kumeida luphanba khunaigi chatnabi semdokpa tei. Saktam manghanbac tokpa tai. Khunaigi ahongbada Gov. su chang-nge. Americagi President Franklin Delano Roosevelt na thabak subam leitraduna chen-nakhiba mee million kaya Tennesse Valley Authority (TVA) lingduna dam amadi loukhong semgatpada paktaknana thabak pikhi. Americagi manatki awonba,manatpu amuk meekap thokhanbagi khongthangda Works Project Administration (WPA) lingduna seireng eba, esei eba, drama eba, amadi novel eba meeyoi sing faoba yaona thabak pikhi. Macbu malemda New Deal of Roosevelt haina maming chatli. Kangleipak acdadi eramdamgi pot makhei hatlaga mapangi pot makhei semgat sagatpa leingak oina touwe. Maram aduna Meetei mayek chatnahanduna, mapa-nat mapu-nat kanduna, lonbu wangna pukhatuna, subham nombham gi achaoba project piduna, masagi wari masana khangjanabagi thourang paikhatuna, khut-sa heibagi akanba lanjang changsinduna amotpa puncbu sengdoktuna anouba ayonba khunai amagi maru hunba tabani. Khunaigi ayonba purakpada leibaksu, leingak-loisangsu khusam-naba tabani.
Pamheiba ningthougi haktakta chahi lising kaya changna sagatcharakpa chaokhatlon amadi epa-epugi wari lairiksingbu khomgattuna meithadoktuna manghanbikhi. Kangleipak ac thacgi amamba ahing oihankhi. Acgumba thamoi sokpa tamthiba thoudok kaya ngacgi malem acda thok-khi. Alexandria nachingba Roman conqured singna asengba lairik kaya manghankhi ,malamgi achouba langei kaya manghankhi. Rome singna 200 B.C awaida Greece laibaki mapa-mapu gi wakhallon langei pumnamak thacgi ahing onthokipikhi. Mathouna leiraba achumba pamba Greece macha pumnamakna singnaduna amuk nouna Greece chaokhatlon purakpa ngamkhre. Makhoidagi thorakpa wakhalgi pothokna malemcgi awangba mahei-tamfam singda maru oiba chenasing oihanba ngamkhre. Plato,Aristotle,Socrates,Phythagoras lairik haiba kanana khangdaba liebage. Greece ac masagi shaktam ngaknaba hotnabada matik chakhraba furup amani. Wari acna takli Puya mei thakhibagi tang-goi adudagi hougatlak-kho Kangleichasing,manghanba haiba ama leirabadi amuk kanba ama changbani.
Meekap thoklac kangleicha sing eikhoi houjik ningdon pomduna leigadaba matam nattre. Awonba khunai amagi anouba maru hunlam-lac maduda thengnaba apanba khurou thangba pumnamak amata oiba pangalna maithiba piramlac.
NB : Wareng acda asoiba aranba yaorabasu ngakpigani. Asoiba aranba chumthok-pirakpa amadi takpirakpa pumnamak haraona loujari.

Eputhou Khongnangthapa na piramba mingthol khara

Eputhou Khongnangthapa na piramba mingthol khara :


  • Meegi chaokhatlon amabu sabak faktuna noihatlaga magi famfamtamak kannaba hotnariba meegi thamoinungbu hutna tingkhang yeisilakliba meebu = Meegi + nung + Hutpa = Meenunghut kou-e.

  • Meegi mapotamak thiraga akhang aheini haiduna pongna lemna chatlakpabu = meegitada + thiraga + Pongbabu = mee+thi+pong= Meethipong kou-e.

  • Masagi saktam thadoktuna meegi saktam manaba masabu sagatliba meegi machak taraba meebu = masagi saktamgi meeoiba + Toklaba + meegi machak taraba = Meetokmachak (meegi oiduna toklaba) kou-e.

  • Meegi leijariba pumnamak leihatpa noihatpa mafam khanghandababu = Mee + lei+ hat = Meereihat kou-e.

  • Meegi masadudi oiba yadabanina meegi masada pakluba Nura gum oikhraba meebu = Meenura kou-e.

  • Meegi punshironda mee manu oina changduna meegi punshironbu soinaihanduna khangduna leibabu = Mee+nu+khang = Meenukhang kou-e.

  • Meegituda tamlaga esagidudi thanaraktaba meegitang tamlaga panbabu = meegitang + tamlaga + panba = Meetambal kou-e.

Mera Thaomei thanbada songadaba lairol

Mera Thaomei thanbada songadaba lairol

 

 

Haa Nungkaang Halaaba
Yaaibingou Pimaaba
Chingu Koirou Ayengba
Waangba Ningthou Paanchumba
Chingu nangna Koirou masekpu Fenthabiyu
Nongdol Mangalbu Saamthabiyu, Khaaithabiyu
(masi haiduna khurumgani)

masigi mathangda THOURI pairaga songadaba laairol

Nungkaang Halaabana kaabagum kaaro

(asumna hairaga Khut yetna hanna chingani mathangda khut oina chingani aduga ahumlaksubada yetna chinglaga loisingani)

THOURI chingkhatpada songadaba laairol

Amam Leima Changkharo
Mangaal Leima Thoraklo
Paan-gi nongmit changkharo
Ahing Angaanba thoraklo
Tinmu Laaimu makheina
Meraa Meida lomkharo
Mi manu Saa manu Laai manu khibikna
Meraa meida Chaktheklo


(asumna chingkhatlaga thouribu khoidou makha khudol ani makhai mapada yetoinana 3lak Meraa Waada yetlaga kisillamgani)

Eika dagi Eigya

Eika dagi Eigya 

 


(Louthokchaba --> Feejang Marumda, Pamheiba amadi Bheigyachandra larei lathup)

Bamon singna lingkhatpa Brahma Sabha aduna Bamon di achouba awangba kanglupni aduna “EIKA” haiduna kouhalami. Karigidamak eika hairibano hairabadi Metei gi Eigi Eigi hek leiriba “Famjao” makhei bamona hek hek kakhi. Adugidamak “Eigibu Kai” haibagi “Eiga” asumna khangnei. Adubu mayang maraol “eigya” waheidagi oikhibani hainameetei da lounam tousili. Houjikti Meetei singgi Sana mayumgi meeoisingdasu “Eika” haiba wahei asi toina sijinarakley. Sana mayumga Bamon gana Meetei gi “Famlel Famjaobu chongkhat chongkhattuna kai haibagi “Eika” haihanbasi kanana khangnakhidey. Akhangba meetei angambasingna khamluba ngamdaba magi magi khut-e lairik eduna thamlambana arepa thouna oinakhi.